Rabia çapa la première et plus ancienne galeriste d’art contemporain à Istanbul

Écrit par Meriem Draman, le Petitjournal, 2 juin 2012

Envoyer Imprimer

Rabia Çapa ouvrait en 1976 à Istanbul la première galerie d’art contemporain. 36 ans après, la galerie  Maçka Sanat Galerisi , aux choix exigeants est devenue un lieu de rendez-vous incontournable du Monde de l’Art. Atypique, elle expose les œuvres d’artistes de renommée internationale ainsi que celles d’artistes turcs majeurs. Rabia Çapa, c’est un parcours hors-norme, une femme de tête et de talent, une artiste passionnée et touchante par sa grâce

Lepetitjournal.com d’Istanbul : Pouvez-vous nous parler de vous ? De votre enfance ?
Rabia Çapa
(photo personnelle): Je suis née à Istanbul, ma famille est originaire de Rize, de la région de la Mer Noire. Nous étions 6 enfants, 4 filles et 2 garçons. Jusqu’à mes 14 ans, avec nos cousins et cousines, nous avons passé toutes nos vacances dans une grande ferme à Kayişdağ*, à Içerenköy , devenu de nos jours un quartier de la grande Istanbul, côté asiatique. J’ai donc grandi au milieu des poules, des vaches,  nous avions aussi de grands champs de blé. A la mort de mon grand-père puis de ma grand-mère peu après, ma famille a préféré vendre le domaine familial. Aujourd’hui à la place de la ferme de jadis, il y a de grands immeubles qui abritent les tours d’Iş Bankası. Quand on se réunit en famille, nos discussions reviennent sans arrêt sur cette enfance en plein-air que l’on a connue et que l’on a tant aimée. Ma mère, mariée à 13 ans, ne travaillait pas, s’occupait de nous autant qu’elle pouvait mais était très occupée avec ses œuvres de charité. Mon père, lui, était armateur, tout le temps en voyage. Nous avons grandi avec des parents très jeunes, mon père dès qu’il était à la maison jouait beaucoup avec nous, au ping-pong, au volley-ball.  Le reste de l’année, nous vivions à Bebek ; j’ai suivi ma scolarité secondaire au Lycée Sainte Pulchérie où j’ai appris le français.

Quelles études universitaires avez-vous faites ? D’où vous vient cette passion pour l’art ?
J’ai suivi les cours de l’Académie des Beaux-arts d’Istanbul. Pendant 4 années, j’ai suivi les cours de manière très assidue dans l’atelier du célèbre Bedri Rahmi Eyüboğlu sans jamais être inscrite, seulement en candidate libre car mon père n’a jamais accepté que je suive des cours à l’Académie. Déjà toute petite, je faisais des tableaux toute seule dans ma chambre, je les exposais aux amis de passage de mes parents dans notre grand salon, et leur demandais une somme symbolique pour admirer mes œuvres.  Mon futur métier de galeriste sommeillait en moi. Avec ma petite sœur Varlık, qui partageait ma passion pour le dessin, et qui était en plus collectionneuse, nous avons créé, devenues adultes notre première galerie d’art contemporain ensemble ici à Maçka : la Maçka Sanat Galerisi en 1976.

Comment l’idée d ‘ouvrir une galerie d’art contemporain vous est venue à l’esprit il y a 36 ans ? (l’entrée de la galerie décorée par Daniel Buren à Maçka, collection personnelle)
Quand mes deux petites filles ont été en âge d’aller à l’école, et que je me suis retrouvée plus ou moins esseulée, j’ai dit à mon mari qu’il fallait absolument que je travaille. Je ne me sentais plus capable d’exercer en tant qu’artiste, et Bedri Rahmi Eyüboğlu, mon ancien professeur ne m’y a pas encouragée… Je voulais à ce moment-là absolument rester dans le milieu de l’art, et j’ai eu l’idée d’ouvrir une galerie pour proposer les expositions des autres. Cette galerie est unique dans son genre, car nous sommes les seules à avoir transformé un appartement en galerie après avoir abattu presque toutes les cloisons. Il existait à cette époque déjà une galerie dans le quartier, mais la mienne est la plus ancienne aujourd’hui.

Quels sont les artistes que vous avez exposés qui vous ont fait connaître par la suite ?
Tous les artistes turcs aujourd’hui très connus sont passés par ma galerie : Mehmet Güleryüz, Ömer Uluç, Komet avaient déjà une petite notoriété mais après avoir exposé ici, ont connu ensuite un très grand succès international. Chez les étrangers, j’ai exposé Daniel Buren, François Morellet, Sarkis pour les plus célèbres. Ma devise a été depuis le début de m’attacher à certains artistes,  à reconnaître leur talent, à les suivre tout au long de leur carrière. Plutôt que la quantité, j’ai préféré choisir la qualité.  Par nos choix exigeants, ma sœur et moi, nous avons voulu que notre galerie traverse les décennies et être aujourd’hui encore une référence dans le monde de l’art contemporain.

 

Pour conclure peut-être, pourquoi l’art contemporain ?
A l’époque, il y a 36 ans, il n’y avait que des galeries d’art classique à Istanbul car l’art contemporain n’existait pas encore ici. Je ne voulais pas faire dans la nature morte, les paysages …et après avoir voyagé à Milan, à Paris, nous nous sommes dit ma sœur et moi que nous allions ouvrir notre première galerie d’art contemporain. Etonnamment, ma petite fille qui a une vingtaine d’années et qui vient de terminer ses études à la Sorbonne, est une passionnée d’art classique, et n’apprécie que très peu l’art contemporain. Moi, sa grand-mère, je vais tout entreprendre pour la faire changer d’avis…

Propos recueillis par Meriem Draman (www.lepetitjournal.com/istanbul) jeudi 7 juin 2012

Adresse :

MAÇKA SANAT GALERISI

Eytam Caddesi 31, Maçka 80200, Istanbul

Les journées du design organisées par le quotidien ZAMAN

Dünyaca ünlü illüstratör Anita Kunz: Bilgisayarla değil hâlâ elle çiziyorum
23.06.2012
Zaman Gazetesi’nin ev sahipliğinde düzenlenen +1 T Gazete Tasarım Günleri, dünyaca ünlü isimleri genç tasarımcılarla buluşturmaya devam ediyor.

Bu sene 7’ncisi gerçekleştirilen programın dünkü konuğu dünya çapında ün salmış Kanadalı illüstratör Anita Kunz’du. 30 yıllık meslek hayatında üç bin civarında çalışma yaptığını aktaran Kunz, geleceğin sanatçı adaylarına bir sanat eserinin oluşum aşamalarını anlattı. Zaman zaman hatalar yaptığından söz eden Kunz’a göre, her şey her zaman yolunda gitmeyebilir. « Bazen zor zamanlar karşınıza çıkabiliyor ama bunlardan keyif almak gerekiyor. Hatalarımdan çok şey öğrendim. Öğrenmenin hiç bitmeyeceğini biliyorum. » diye konuştu.

New York Times, Newsweek, TIME, Rolling Stone, Vanity Fair gibi önemli gazete ve dergilerde çalışmaları yayımlanan sanatçı, gelenekçi olduğunu belirterek dijitalle arasının pek iyi olmadığını söyledi. « Öğrencilerim bilgisayarla güzel işler yapıyor. Ama ben hâlâ elle çizim yapıyorum. » diyen Kunz, illüstrasyon yaparken hızlı çalışmak gerektiğini dile getirerek, « Hele ki bir gazete için çizim yapıyorsanız çok daha hızlı olmalısınız. Çalıştığınız işlere karşı hassas olmalısınız. » tavsiyesinde bulundu. Ona göre illüstrasyon farklı olmalı. Bunun yanı sıra haberi ya da hikâyeyi anlattığı gibi okuyucunun dikkatini çekmeli. Çalışırken birden fazla fotoğrafla uğraştığını, onları değiştirdiğini ve birçok eklemeler yaptığını kaydeden Kunz, ciddi bir konu üzerinde çalışırken çizimlerinde komik ifadeler yapmaktan hoşlandığını aktardı. Türkiye’de çok fazla gazete olmasına değinen Kunz’a göre, bu durum gazeteciliğin geleceği açısından olumlu. Zamanının büyük bir bölümünü illüstrasyonla geçiren Kanadalı sanatçı, kalan zamanlarını ise sergilerde harcadığını dile getirdi.

AYTEN ÇİFTÇİ, SALİM SERDAR KÖKSAL, ZEYNEP ÖZONAR İSTANBUL

Le patrimoine urbain d’Istanbul menacé par des projets qui contreviennent aux règles de l’ICOMOS et à l’avis des instances turques de protection du patrimoine culturel

Yenikapı'da doldu-bitti!

Yenikapı’da doldu-bitti!

RADIKAL 23/06/2012 2:00

Yenikapı’da yarım milyon metrekarelik bir alanın doldurulup meydan oluşturulmasıyla ilgili plan yeni ortaya çıktı ama meydanın ihalesi yapılmış bile.

 

NE YAPILACAK? Yenikapı İDO İskelesi nden Samatya Hastanesi nin önüne 578 bin metrekare alanda denizin doldurulacak…. 1 milyon 250 bin kişilik miting alanı, 2 dev otopark yapılacak. Deniz, karayolu, metro, hafif raylı sistem burada buluşacak. Meydanın altında 2.5 milyon nüfusun atıksuyu arıtılacak.

İSTANBUL – Yenikapı sahiline inşa edilmesi planlanan, miting ve gösteri alanı olarak kullanılacak dev meydan için 1 Numaralı Yenileme Alanları Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun olumsuz görüş bildirdiği ortaya çıktı. Radikal ‘in ulaştığı bilgilere göre kurul, yapılacak meydanın tarihi yarımadanın silüetini bozacağı, topoğrafyaya olumsuz etki yapacağı ve ICOMOS Arkeolojik Mirasın Korunması ve Yönetimi Tüzüğü ve uluslararası sözleşmelere aykırı olduğu gerekçesiyle proje hakkında olumsuz görüş bildirdiği ortaya çıktı.

Meydan için Yenikapı İDO İskelesi’nden Samatya Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin önüne kadar olan, yaklaşık 578 bin metrekarelik alanda denizin doldurulması planlanıyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi ‘nin yaptığı açıklamaya göre belirlenen alana 1 milyon 250 bin kişilik miting alanı, 2 bin 200 araç kapasiteli açık otopark ile 760 otobüs kapasiteli açık otopark alanı yapılacak. Meydanda denizyolu, karayolu, metro, hafif raylı sistemler gibi farklı ulaşım imkanlarının bağlantılarının sağlanacak. Meydanın altında, 2.5 milyon nüfusun atıksuyunun arıtılacağı İleri Biyolojik Arıtma Tesisi kurulacak.

Denizin içine 2 kilometrelik yol

Kurulun olumsuz görüşüne rağmen projenin ilk etap ihalesi geçen yılın aralık ayında yapıldı. İhaleyi Nas-Nuh-Uğraş İnşaat konsorsiyumu 31 milyon lira bedelle kazandı. Projenin ilk aşamasında, denizin içine 2 kilometrelik yol yapılacak. Çalışmaya başlanmak için, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın son onayı bekleniyor. Alanın hemen yanıbaşında yaklaşık 150 metre mesafede yapılan arkeolojik kazılarda tarihinin 8500 yıl öncesine uzandığı ortaya çıkan, UNESCO’nun dünya mirası listesinde yer alan, kentsel ve arkeolojik sit alanı olan yarımadaya yapılan proje, Mimarlar ve Şehir Plancıları odasından büyük tepki gördü.

‘Yenikapı’ya ulaşımı açmak değil kısıtlamak lazım’

Şehir Plancıları Odası İstanbul Şube Başkanı Tayfun Kahraman « Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın projeye onay vermemesini talep ediyoruz »
diyerek izin alınmadan ihaleye çıkılmasını ‘usulsüzlük’ olarak değerlendirdi. Kahraman, şöyle konuştu: « Proje kente bir kazanım olarak gösteriliyor ama kazanım yok, tersine dünyaya korumak üzere söz verdiğimiz bir bölgenin tahrip edileceği ortada. Yenikapı, Tarihi Yarımada içinde, kentsel sit alanı. Burada İstanbul ‘un tarihini 8 bin yıl öncesine götüren arkeolojik kazılar yapılıyor. Yapılacak inşaatın ve bölgeye çekilecek bir milyon insanın bu alanlar üzerinde baskı yapacağı aşikar. Bölgenin merkezileşmesiyle beraber kentsel doku üzerinde tahribat olması kaçınılnmaz. Hep diyoruz ki burayı ulaşılabilir kılmak değil, buraya ulaşımı kısıtlamak gerekir. Burası otoyol alanı değil, lastik tekerlekli araçları ve ulaşım akslarını buradan uzaklaştırmamız lazım. 2011’de tarihi yarımadada koruma amaçlı imar planı kabul edildi, bu proje planda da yer almıyor. Plan disiplini tamamen yok sayılıyor. Kıyı kanununa göre ancak zorunlu hallerde dolum yapılabilir, burada hiçbir zorunluluk yok, tamamen keyfi bir uygulama. »

‘Dünyaya anlatılamaz bir proje’

Mimarlar Odası’ndan Mücella Yapıcı, « Bu plan bildiğimiz kadarıyla kurula gitti ve onaylanmadı. Bundan sonra ne oldu da bu ihale çıktı?
Kurulun olumsuz kararı varken, ihalenin dayandırıldığı bir plan kararı hiçbir yerde çıkmamış ve yasallaşmamışken, Tarihi Yarımada imar planlarında bu dolgu işlenmemişken nasıl ihaleye çıkılyor? » diyerek suç duyurusunda bulunacaklarını belirtti. Yapıcı, « Dünyanın en önemli batık alanı burada. Denizin içine doğru devam eden bir arkeolojik kültür hazinesi var. UNESCO’nun gözü buranın üzerinde. Tarihi Yarımada’nın kıyılarında böyle proje dünyaya anlatılamaz » dedi.
Yapıcı, Yenikapı’ya yapılması planlanan miting alanının Taksim meydanının kullanım dışı bırakılmasını meşrulaştırmak için kullanılabileceğini savundu.

‘Yenikapı dünya mirası listesinden çıkartılır’

Mimar Korhan Gümüş, 2011’de düzenlenen ‘Yenikapı Transfer Noktası Ve Arkeo-Park Alanı Uluslararası Yarışması’nı hatırlatarak projelerde böyle bir dolgu alanı gözükmediğini, kazanan projelerin hiçbir şekilde değerlendirilmediğini hatırlattı. Gümüş, « Burada birçok kamu arazisi var, nasıl kullanılacağı hakkında hiçbir fikir yok. Bölge programlanmadan dolgu yapılıyor, ‘deniz nasıl olsa bedava’ diyerek hareket ediliyor, son derece plansız bir yaklaşım. Theodosius Surları’nın önünde böyle bir dolgu yapılması komik. Eğer yapılırsa burası UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’nden miras listesinden çıkartılacaktır »

La politique « muséale » de Orhan Pamuk: le manifeste

State museums are so antiquated
Orhan Pamuk
Friday 20 April 2012 22.54 BST

Monumental state treasure-houses such as the Louvre or the Met ignore the stories of the individual. Exhibitions should become ever more intimate and local

I love museums and I am not alone in finding that they make me happier with each passing day. I take museums very seriously, and that sometimes leads me to angry, forceful thoughts. But I do not have it in me to speak about museums with anger.

In my childhood, there were very few museums in Istanbul. Most of them were simply preserved historical monuments or – quite rare outside the western world – they were places with an air of the government office about them.

Later, the small museums in the back streets of European cities led me to realise that museums – just like novels – can also speak for individuals.

That is not to understate the importance of the Louvre, Metropolitan Museum, Topkapı Palace, British Museum, Prado, and Pinacoteca – all of which are veritable treasures of humankind. But I am against these precious monumental institutions being used as blueprints for future museums.

Museums should explore and uncover the universe and humanity of the new and modern man emerging especially from increasingly wealthy non-western nations.

The aim of big, state-sponsored museums, on the other hand, is to represent the state. This is neither a good nor an innocent objective.

I would like to outline my thoughts in order:

1 Large national museums such as the Louvre and the Hermitage took shape and turned into essential tourist destinations, alongside the opening of royal and imperial palaces to the public. These institutions, now national symbols, have presented the story of a nation – in other words, history – as much more important than the stories of individuals. This is unfortunate: the stories of individuals are much better suited to displaying the depths of our humanity.

2 We can see that the transitions from palaces to national museums, and from epics to novels, are parallel processes. Epics are like palaces, and speak of the heroics of old kings who lived in them. National museums, then, should be like novels; but they are not.

3 We are sick and tired of museums that try to construct historical narratives of a society, community, team, nation, state, people, company or species. We all know that the ordinary, everyday stories of individuals are richer, more humane and much more joyful than the stories of colossal cultures.

4 Demonstrating the wealth of Chinese, Indian, Mexican, Iranian or Turkish history and culture is not an issue – it must, of course, be done, but it is not difficult to do. The real challenge is to use museums to tell, with the same brilliance, depth and power, the stories of the individual human beings living in these countries.

5 The measure of a museum’s success should not be its ability to represent a state, nation or company, or a particular history. It should be its capacity to reveal the humanity of individuals.

6 It is imperative that museums become smaller, more individualistic, and cheaper. This is the only way that they will ever tell stories on a human scale. Big museums with their wide doors call upon us to forget our humanity and embrace the state and its human masses. This is why millions outside the western world are afraid of going to museums.

7 The aim of present and future museums must not be to represent the state, but to recreate the world of single human beings – the same human beings who have laboured under ruthless oppressions for hundreds of years.

8 The resources that are channelled into monumental, symbolic museums should be diverted into smaller museums that tell the stories of individuals. These resources should also be used to encourage and support people in turning their own small homes and stories into exhibition spaces.

9 If objects are not uprooted from their environs and their streets, but are situated with care and ingenuity in their own natural homes, they will already portray their own stories.

10 Monumental buildings that dominate neighbourhoods and entire cities do not bring out our humanity; on the contrary, they quash it. It is more humane to be able to imagine modest museums that turn the neighbourhoods and streets, and the homes and shops nearby, into elements of the exhibition.

11 The future of museums is inside our own homes.

12 The picture is, in fact, simple:

Epics v Novels

Representation v Expression

Monuments v Homes

Histories v Stories

Nation v Person

Groups, Teams v the Individual

Large and expensive v Small and cheap

• The Museum of Innocence, Istanbul, opens on 27 April.

Translated by Ekin Oklap

Conférence (en anglais) sur le quartier Basaksehir: laboratoire du nouveau mode de vie des classes moyennes « conservatrices »

Ayşe Çavdar – Loss of modesty: the adventure of Muslim Family. From Mahalle to Gated Communities : 19/06/2012

Bosphorus city : Tours modernes, pseudo-konak, terrasses de café et piscines de part et d’autre du bassin. Photo : Marie Gloor - Helin Karaman

Ayşe Çavdar, doctorante en Anthropologie culturelle

à l’Université Viadrina Avrupa (Francfort)
donnera une conférence ayant pour titre
« Loss of modesty: the adventure of Muslim Family from Mahalle to Gated Communities »
Mardi 19 juin 2012 à 18h à l’IFEA
Intervention en anglais

https://www.ifea-istanbul.net/index.php?option=com_k2&view=item&id=1560%3Aay%C5%9Fe-%C3%A7avdar-loss-of-modesty-the-adventure-of-muslim-family-from-mahalle-to-gated-communities-19-06-2012&lang=fr

Les fontaines HABAB, lieu de la mémoire arménienne

 

 

 

 

Elazığ’ın Habap Köyündeki Tarihi Çeşmelerin Restorasyon Projesi
29.11.2011
Elazığ ilinin Kovancılar ilçesine bağlı Ekinözü (Habap) Köyü’nde bulunan iki tarihi çeşmenin restorasyonunu gerçekleştirdi. Habap, Av. Fethiye Çetin’in “Anneannem” adlı kitabında öyküsünü anlattığı, Ermeni anneannesinin 9 yaşına kadar yaşadığı köydür. Restorasyonu yapılan Habap Çeşmeleri, Anadolu ve Ermeni “çokgözlü çeşmeler” mimarisine özgün birer örnek teşkil ediyor. Çeşmeler, restorasyon sırasında yapılan kazılarda ortaya çıkarılan kuyuları ve karmaşık su kanallarıyla (heküke), büyük bir kültürün izlerini günümüze taşıyor. Bu kıymetli eserlerin restorasyonunun tamamlanması sebebiyle 25 Kasım Cuma günü düzenlenen açılışta İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Nazif Bilginoğlu, Kovancılar İlçesi Kaymakamı Selçuk Aslan ve Kovancılar Belediye Başkanı Bekir Yanılmaz hazır bulundu.Gönüllü mimarlar Nihan Sağman, Mehmet Erkök, Savaş Ekinci ve sanat tarihçisi Özge Altınkaya Erkök, Mayıs-Eylül 2009 döneminde yaptıkları arazi çalışması sonunda, çeşmelerin rölövesini çizdi. Daha sonra hazırlanan restitüsyon ve restorasyon projeleri, Diyarbakır Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’na sunuldu. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, kuruldan Nisan 2010 tarihinde onayı alınan restorasyon çalışmalarına katkıda bulunmayı kabul etti. Çalışmalar, Hrant Dink Vakfı, Chrest Vakfı, Açık Toplum Vakfı, Genel Energy ve özel sponsorların katkılarıyla, Ağustos – Kasım 2011 tarihleri arasında yürütüldü.Restorasyon, köyde yaşayanlar ve köye gelen gönüllü gençler üzerinde dönüştürücü bir etki yarattı. Köyün gençleri, yaşadıkları yerin tarihini yansıtan yapının eski haline kavuşmasında aktif rol aldı. Türkiye, Ermenistan ve Avrupanın bazı ülkelerinden gelen gönüllü gençler, köylülerin günlük faaliyetlerine destek verdi. Restorasyon çalışmalarına katılan gönüllüler, özellikle çocuk ve gençlerle oyun, resim, boya atölyeleri ile sohbet toplantıları düzenledi.

Elazığ ilinin Kovancılar ilçesine bağlı Ekinözü Köyü, eski adıyla Habab veya Hebap (Ermenice: Havav), Osmanlı döneminde 500 haneli bir köydü. Ermenilerin yaşadığı dönemde burada 3 kilise, 1 manastır ve 2 çeşme bulunuyordu. Bunlar, Yukarı Çeşme ve Aşağı Çeşme olarak adlandırılıyordu. Yukarı Çeşme’nin üzerindeki kitabede okunabilen Ermenice yazılmış tarih, 1634yılını işaret ediyor. Bugün bu yapıların çoğu yıkılmış olmakla birlikte, çeşmeler giderek kullanılmaz hale geldi. Çeşmeler halen tapuda Halil Beyler ve Rüfekası Beyler Vakfı’na kayıtlı bulunuyor.“Kaynaklara göre; köyün suyu, köyün girişinden iki mil uzaklıkta geniş bir vadi üzerinde kendiliğinden oluşan, bir değirmeni döndürecek kadar hızlı, çok soğuk bir kaynaktan gelirdi. Suyun fışkırdığı alçak kuyu her ilkbaharda temizlenmezse, kaynağın suyu azalırdı. İlkbaharda içi toprakla dolduğundan, her yıl Paskalya’dan sonra kuyu temizlenirdi. O kaynağın suyuyla birkaç değirmen döner, haftada bir kez bahçeler ve köyün altındaki tarlalar sulanırdı. Çeşme ise köy için çok kutsaldı. Köyde iki tane tatlı su kaynağı vardı. Biri köyün aşağısında diğeri de yukarı kısmında idi. Çeşmelerin suyu çok uzak yerlerden gelir, görünmez taştan borularla küçük sarnıçlara dolardı. Çeşmelerin arkasındaki galerilerle ulaşılan sarnıçların da her sene temizlenmesi gerekirdi. Bu kaynakların suyu yazları soğuk, kışları ise ılık ve tatlıydı. Köyün iki çeşmesi ve yer döşemeleri kesme taşlardan yapılmıştı.” (Dikran S. Papazyan, Badmutyun Palu Havav Kyuği, [Palu Habap Köyü Tarihi], Beyrut 1960)

Politiques patrimoniales à Izmir: la restauration d’anciennes synagogues

Izmir in Turkey is home to the only complex in the world of adjacent ancient synagogues constructed in a unique Sephardic architectural style dating from the 16th century.Of the 34 synagogues built in Izmir, just 13 remain, some in poor condition or ruins, with collapsed ceilings and walls, their contents disintegrating.Without intervention there is real danger that some of these buildings will cave in completely, leading to the subsequent loss of this extraordinary architectural heritage, forever. The Seven Synagogues of the Project are: Sinyora Synagogue – Al Gazi Synagogue – Shalom Synagogue – Etz Haim Synagogue – Hevra Synagogue (before/after) – Foresteros Synagogue – Bikur Holim Synagogue).

The Izmir Project is working closely with the local Municipality and with the Jewish community to restore and reconstruct seven of Izmir’s synagogues and historic community buildings, and construct a museum with a cultural center. The aim of this project, which is expected to be completed by 2016, is to turn the old Jewish quarter of Izmir into an exciting historical, cultural, educational and touristic site: a tribute to Turkish history and world monuments, and an accolade to the rich architectural legacy of the Jewish community that once flourished in Izmir.

Jewish Heritage Museum Restoration – Site Description

Four contiguous synagogues within Izmir’s historic bazaar have been designated as the core of the restoration project: Hevra, Algazi, Signora-Giveret and the ruins of the Foresteros synagogue. Combined with two other adjacent synagogues: Etz-Hayim and Shalom, in addition the Bikur-Holim synagogue nearby; they form a unique complex of diverse Sephardic synagogue styles:

The Algazi and Hevra synagogues have a central bimah (the elevated platform from which the Torah is read aloud to congregants).

  • The Etz-Hayim and Signora-Giveret synagogues were originally Sephardic-style, but were transformed in the 19th century to a basilica design.
  • The central bimah of the Shalom synagogue was removed and rebuilt against a wall in the 17th century, in accordance with Italian (bipolar) synagogue design.

 

  • The Bikur-Holim synagogue is unusual: it has two prayer areas and two bimahs.

The entire project involves full synagogue restoration and creation of a Living Museum of Jewish Heritage and a cultural center to cover 2000 m2 of built area, and additional adjacent courtyard areas. The Living Museum of Jewish Heritage will serve as an academic center for multi-cultural research and dialogue.

Conservation of the Jewish Heritage Object

Once one of the world’s most vibrant Jewish communities, Izmir is now home to only 1200 Jews. The cultural legacy of the Jewish Community of Izmir is in danger of annihilation. Thousands of religious books, rare historic documents in Hebrew and Judeo-Spanish, ceremonial objects and textiles that provide important insights into the history of this once thriving community are in danger or irreversible decay. Ritual objects may change hands and disappear from the historical record if not documented and conserved.

Once one of the world’s most vibrant Jewish communities, Izmir is now home to only 1200 Jews. The cultural legacy of the Jewish Community of Izmir is in danger of annihilation. Thousands of religious books, rare historic documents in Hebrew and Judeo-Spanish, ceremonial objects and textiles that provide important insights into the history of this once thriving community are in danger or irreversible decay. Ritual objects may change hands and disappear from the historical record if not documented and conserved.

Once one of the world’s most vibrant Jewish communities, Izmir is now home to only 1200 Jews. The cultural legacy of the Jewish Community of Izmir is in danger of annihilation. Thousands of religious books, rare historic documents in Hebrew and Judeo-Spanish, ceremonial objects and textiles that provide important insights into the history of this once thriving community are in danger or irreversible decay. Ritual objects may change hands and disappear from the historical record if not documented and conserved.

Ancient Ritual Objects

Left: Unique Judaica ritual objects left from the collapsed synagogues / Right: The textile collection consists of 140 scarce pieces

The Izmir Project, conceived of and led by the Izmir Jewish Community and the Mordechai Kiriaty Foundation, involves documentation, preservation and conservation of treasures from Izmir Jewry. The Jewish ritual objects of Izmir are not simply artistic or religious items: they tell the story of a once flourishing community now on the edge of extinction.

The Aim of the Project

The Izmir Project will establish a Living Museum of Jewish Heritage as well as an academic body to operate in the restored site of the Synagogues in Izmir. This institution will conduct research, multi cultural dialogue projects with Muslims and Christians and a variety of academic/cultural/historical conferences, and will be responsible for the maintenance of the site and its contents. An important part of this stage is the restoration of the ancient synagogues and the selected artifacts to be displayed in the museum and creation of educational/tourism programs to attract visitors, Jews and non-Jews alike, to the site.

The project will lead the way for non-Jews in Muslim society to have knowledge of the Jewish culture and traditions and will diminish the rate of ignorance about them.


Sur le cinéma turc à travers le film « Cogunluk »

Cogunluk, la majorité. Un roman d’initiation à l’envers, ou la fabrique d’un petit chef.

 

Le maître mot du nouveau courant qui semble prendre forme dans le cinéma turc contemporain, c’est la subversion.  Subversion des valeurs, des genres, humour noir… La cible, en tout cas, est claire: il s’agit de la classe moyenne. Vavien, réalisé en 2009 par les frères Taylan, était une comédie macabre autour du culte de l’argent. Celal, un électricien mediocre, complote pour assassiner sa femme,  Sevilay, qui détient à son insu une grande somme d’argent. Mais celle-ci a la vie dure… Le film s’achève lorsque Sevilay  fait don de l’argent à son mari, par amour pour lui et pour éviter le divorce.  Dès lors, tout s’arrange, et la vie familiale retrouve son harmonie. Jeu virtuose sur le thème de l’argent, qui, de symbole de réussite, devient la réussite elle-même, Vavien n’épargnait pas la classe moyenne turque.

Cogunluk, (la majorité) paru en 2010, sous la réalisation de Seren Yüce, s’inscrit dans le même courant.  Le film relate le passage à l’âge adulte de Mertkan, enfant unique d’une famille “classique” de la classe moyenne.

L’intrigue en elle-même n’est pas loin de celle d’un mélodrame classique: Mertkan, ce gros garçon opprimé par son père, s’éprend d’une jeune fille plus pauvre que lui, et kurde. Le père de Mertkan s’oppose à l’union, et Mertkan se plie à la decision de son père. A la fin du film, le père de Mertkan envoie son fils diriger un chantier en province, pour l’éloigner et lui remettre les idées en place. Là-bas, Mertkan devient à son tour un petit chef tyrannique, injuste, qui martyrise et malmène ses employés. Gül, de son côté, est ramenée dans son village, où l’attend un sort peu amène.

La critique de la classe moyenne s’opère à un premier niveau: la famille de Mertkan a tous les défauts de la classe moyenne turque: raciste, triomphale, obsédée par l’argent, trouillarde, insensible, dominatrice, injuste. égoïste, patriarcale.  Plus encore, elle représente tout ce que la classe moyenne n’est pas: ni cultivée (le père de Mertkan ne comprend pas que son fils puisse avoir un livre entre les mains), ni politisée, ni intéressée par quoi que ce soit d’autre que son propre enrichissement et sa reproduction.

Mais la grande force de Cogunluk est d’exposer minutieusement la fabrique de la classe moyenne, à travers l’histoire de ce gros garçon silencieux, en un art qui fait la part belle à la subversion.

C’est d’abord la subversion des genres: film d’initiation inversé, c’est aussi au mélodrame turc classique que s’attaque le film.  En lieu et place d’un mélodrame représentant un amour impossible, un héros se dressant de toute sa hauteur contre la société, cette figure d’airain, cette force implacable qui brise toutes les volontés humaines, thème classique du cinéma turc, le film nous montre une histoire banale, presque répugnante de fadeur. Mertkan n’a rien d’un héros: il est cet être totalement passif qui, du début jusqu’à la fin du film, semble ne rien ressentir, ne rien vouloir.  “Sen istiyor musun peki? (Et toi, tu le veux?)” lui demande sa mère lorsque Mertkan lui explique que son père ne veut pas qu’il voie Gül. “Bilmem, istiyorum her halde (j’en sais rien, oui, on dirait que c’est ce que je veux)” répond-il sans enthousiasme. Son histoire avec Gül, cette jeune fille pauvre, n’a rien de sublime ni d’élevé. Mertkan se laisse séduire, puis ne réagit presque pas, obéit silencieusement lorsque son père l’oblige à rompre.

La narration du film en dit long: il est impossible de dire à quel moment Mertkan prend la decision d’obéir à son père. Là où le mélodrame ferait de la prise de décision, ce moment critique, le climax du film, Cogunluk se déroule dans une sorte de magma temporel qui est celui de la conscience du héros. Mertkan se détache de Gül et se rapproche de son père par à-coups successifs, dans une sorte de mouvement  naturel. C’est, en fait, l’absence de choix qui caractérise l’attitude de Mertkan.

Le seul moment où Mertkan sort de sa passivité, c’est à la fin du film, pour devenir tyran à son tour. Au début, ce gros garçon silencieux pourrait presque inspirer de la pitié: il n’est ni bon ni mauvais, il n’est que la victime plus ou moins consentante de son père. Ce n’est qu’à la fin qu’il inspire un sentiment de pure horreur. De victime, il est devenu bourreau, injuste envers ses employés, dominateur, abject. Et c’est, finalement,  parce qu’il ne choisit pas que la société fait de lui un être abject.. L’histoire de Mertkan est  celle d’un roman d’initiation, mais totalement inversé, perverti. Ce n’est pas à la transformation d’un enfant en homme que nous assistons, mais à celle d’une victime en bourreau, celle d’un objet piétiné par le système en rouage agissant du système.

Le film a certes une dimension universelle: c’est celle de la banalité du mal,  de l’abjection totale qui passe inaperçue, puisqu’après tout, il ne s’agit que de faire comme tout le monde.

Mais ce n’est pas un hasard si les films turcs contemporains parlent tant de la classe moyenne, et de la force écrasante de la société. Yol, le célèbre film de Yilmaz Güney, racontait, à travers l’histoire de trois prisonniers en permission pour une semaine, l’histoire de tout un pays emprisonné, empêtré dans des règles sociales d’un autre âge et dans une “sale guerre” sans fin. Cogunluk n’est pas un film moins politique que Yol. Il touche au sujet qui est le coeur même de la société turque: sa dépolitisation dans l’exclusion.    Les problèmes politiques, sociaux, ne sont pas absents du film. Le héros est confronté à la violence sociale: celle de son père envers l’homme qu’il a percuté de sa voiture, un plus pauvre que lui, et sociétale, celle de l’homme furieux (mari, frère?) qui poursuit Gül. Ils sont ignorés volontairement par le héros et sa famille. A l’image de la classe moyenne turque tout entière, Mertkan et sa famille ne veulent pas entendre parler des Kurdes, et ne veulent rien avoir à faire avec “ces gens-là”.

Alors que Yol était construit autour d’un voyage en train, Cogunluk est construit autour du motif de la voiture. Tout vole en éclat lorsque Mert abîme la voiture flambant neuf de son père, et l’idée de prendre un taxi le terrorise.  Les réunions avec ses amis se font dans la voiture, de même que la rupture avec Gül. Le train, dans Yol, était le lieu-même de la société, dans toute sa promiscuité. Dans Cogunluk, c’est la voiture, cet espace privé, excluant, cette cellule, en même temps lieu de l’exclusion et signe de la domination sociale, qui est le motif du film.

Mais il y a plus: l’évolution de Mert d’un adolescent placide en petit chef dominateur se fait essentiellement par l’obéissance à son père. Si Mert devient ce personnage haineux, à la fin du film, c’est parce qu’il a fait ce qu’il a bien fallu faire, obéir à son père, reprendre l’entreprise, quitter la jeune fille qui avait fait tressaillir, très profond, le commencement de quelque chose d’autre. Est-ce à dire que derrière chaque petit tyran de la classe moyenne turque se trouve un homme frustré, un adolescent qui, lui aussi, a dû quitter Gül pour obéir à son père? La raison de son injustice envers les autres, de sa cruelle domination, ne réside-t-elle pas dans ce fait même? La reproduction implacable, en boucles serrées, d’un système oppressif, laisse à penser que la société turque tout entière n’a pas “tué le père”. L’évocation du service militaire, comme d’une épreuve socialement valorisée, n’est pas sans rappeler les développements de Pinar Selek sur l’imposition du service militaire comme moyen pour l’Etat turc de montrer sa toute-puissance sur les corps de ses sujets.

La critique très subtile de l’obéissance, est au fond liée à celle de la dépolitisation de la société turque. Au fond, n’est-ce pas parce tout le monde obéit à son père et quitte la fille kurde, l’abandonnant à un sort cruel,  que la situation est telle qu’elle est?

A l’heure du printemps arabe, la Turquie apparait bloquée dans une sorte d’immobilisme, de torpeur. Les atteintes de plus en plus fréquentes aux droits de l’homme ne font frémir qu’une poignée d’intellectuels. C’est un peu cette torpeur, cet endormissement, que raconte Cogunluk, à l’image du corps de son héros, gras, endormi, toujours tiré vers le bas.

Béatrice Garapon

 

 

Expo peinture orientaliste au Centre ARKAS à Izmir

Lucien Arkas est une figure éminente de la ville d’Izmir et du monde des affaires en Turquie. Son profil e.est tout à fait conforme à celui de l’homme d’affaire/collectionneur d’art/mécène.  Après avoir fait restaurer le bâtiment de l’ancien Consulat français à Izmir (inauguré l’an dernier)  il l’a partiellement transformé en galerie d’art où s’exhibe son exceptionnelle collection de peinture. Ce sont les peintres orientalistes que le public smyrniote retrouve en ce mois:

Oryantalistler İzmir’de buluştu

Oryantalistler İzmir'de buluştu

 

MÜGE AKGÜN
Radikal Hayat / 17/04/2012

Arkas Sanat Merkezi’nde açılan ‘Batılının Fırçasından Ege’nin Bu Yakası’ sergisinde başta Zonaro olmak üzere Osmanlı İmparatorluk yaşamını anlatan ressamların yapıtlarından örnekler yer alıyor

Lucien Arkas Türkiye’nin en önemli armatörlerinden biri. Hatta konteynir taşımacılığında dünya liderleri arasında. Arkas Holding’in gemicilik dışında farklı alanlarda faaliyet gösteren şirketleri de var. İki yıl kadar önce İdol Şaraplarını ve bağlarını satın alarak şarap sektörüne de adım attı. Bugün LA Şarapçılık olarak üretim yapıyorlar.
Ama Lucien Arkas aynı zamanda tam bir sanat tutkunu. İyi bir resim koleksiyoneri, büyük çoğunluğu 20. yüzyıl resmi olmak üzere 1000’nin üzerinde tablosu var. Ve aynı zamanda nadir kitap ve gemi maketi koleksiyonları yapıyor. 20 bini aşkın kitap koleksiyonunda 1500’lü yıllardan kalma el yazmaları da bulunuyor. Bu yüzden de Arkas’ın gelecekle ilgili planları arasında bir müze açmak ilk sırayı alıyor.
“İzmir’in en büyük eksiklerinden biri ciddi bir sergi alanıydı” diyen Lucien Arkas iki yıl kadar önce Fransız Konsolosluğu binasını restore ettirerek bir bölümünün 20 yıllığına bir sanat merkezi olarak kullanım hakkını aldı. Kasım 2011 yılında da ‘Arkas Koleksiyonunda Post – Empresyonizm’ başlığıyla da ilk sergilerini düzenlediler.

Oryantalist resimler
Ardında da ‘Batılının Fırçasından Ege’nin Bu Yakası’ başlıklı ikinci sergi geldi. 15 Nisan Cumartesi günü açılan sergide resim dili ve görselliği bu topraklardan esinlenen oryantalist ressamların yapıtları yer alıyor. Bu proje Türkiye’de Oryantalist resim dendiğinde ilk akla gelen isimlerden biri olan Mersinli koleksiyoner Erol Makzume ve Lucien Arkas’ın işbirliği daha doğrusu koleksiyonlarının en güçlü resimlerini bir araya getirmeleriyle ortaya çıkmış.
‘Batılının Fırçasından Ege’nin Bu Yakası’ sergisi 150 yıllık bir zaman dilimini kapsıyor ve 52 oryantalist ressamın 109 yapıtı yer alıyor. Bu yapıtlardan 60 kadarı Erol Makzume koleksiyonuna ait. Sergiye adını veren Ege Bölgesi ve İzmir İstanbul’dan sonra oryantalist sanatçıların en fazla ilgi gösterdiği yerler arasında ama sergide İstanbul ve çevresinden resimler de var.
Arkas, “Batı’ya, Batılının hayatına, sanatına bakışına duyduğumuz hayranlık kadar Batılının da Doğu’yu yorumlaması, buradaki hayata karşı duyduğu tarifsiz merak ve duyguların ekseninde hayata geçirdikleri eserleri toplu olarak İzmirlilere sunmak istedik” diyor, neden oryantalistler sorusuna cevap olarak.
Oryantalistler sergisinde saray ressamlarının da, zorlu bir yolculuğu göze alarak deniz ve gemi yolculuğuyla gelen seyyah ressamlarının da, hiç gelmeden, anlatılanların, okuduklarının ışığında düş gücünü kullanıp bu toprakları saray yaşamını resmedenlerin yapıtları da var. Üsluptan ziyade aralarındaki bağı konuların oluşturduğu oryantalistlerin bu sergideki harem, hamam, gündelik yaşam, kent görünümü ve bayram, düğün gibi törensel olayları betimledikleri yapıtları bir kez daha “gerçek mi hayal mi” sorusunu akla getiriyor.

Zonaro’nun 25 yapıtı
Sergide; 1854- 1929 yılları arasında Türkiye’de yaşayan, II. Abdülhamid’in saray ressamı Zonaro’nun 25 yapıtı yer alıyor. 50 yıldır İstanbul’da bir evde saklanan ve şimdi Arkas koleksiyonuna dahil edilen ‘Bayram’ isimli tablosu ise ilk kez sergileniyor.
Ege âşığı Alexander Gabriel Decamps, Edouard Richter, Henri G. Schelesinger, Ferdinant Max Bredt, Rudolf Ernst, Gyula Tornai, Carlo Bossoli, Amadeo Preziosi, De Mango ve Gustave Boulanger de sergide yapıtları yer alan diğer ünlü oryantalistler arasında.
Kimi resimlerin ilk kez sergilendiği bu kapsamlı oryantalist eserler sergisi 16 Temmuz’a dek açık kalıyor. Egeliler ve hatta İzmir’e seyahat edecek sanatseverlerin kaçırmaması gereken bir sergi, yolunuzu düşürün derim.

İlk resmi Çallı’ya ait
1700’lü yıllarda Marsilya’dan İzmir’e göçen bir ailenin oğlu olan Lucien Arkas resim toplamaya Brüksel’de güzel sanatlar okuyan kızı Claire Arkas sayesinde başlamış. İlk aldığı resim resmi bir çok koleksiyonerde olduğu gibi İbrahim Çallı’ya aitmiş. Ardından da Şevket Dağ gelmiş. Şimdi koleksiyonunda Renoir da Vaserely de var.

Surp Pirgiç Ermeni hastahanesinin 180. yili

Anlatılan Osmanlı Ermenilerinin 180 yıllık öyküsüdür

Yedikule Surp Pırgiç Ermeni Hastanesi’nin 180. kuruluş yıldönümü vesilesiyle açılan ‘Osmanlı’dan Bugüne 180 Yıllık Bir Öykü: Surp Pırgiç Ermeni Hastanesi’ sergisinin kataloğunda yer alan görseller eşliğinde, Osmanlı Ermenilerinin 180 yıllık öyküsünü sunuyoruz. Devami http://www.agos.com.tr/anlatilan-osmanli-ermenilerinin-180-yillik-oykusudur-1720.html

Le mécène, un acteur méconnu de la ville

Cet article a pour ambition de proposer une réflexion sur l’homme d’affaires - collectionneur - donateur - créateur de musée en termes d’idéal-type. Il se propose de repérer les logiques qui le guident, d’analyser les impacts de ses actions. http://transcontinentales.revues.org/374.

La ville d’Istanbul sert de cadre à cette réflexion : elle se distingue en effet par une vitalité surprenante dans le domaine des événements culturels internationaux menés à l’initiative d’un secteur « à but non lucratif » en pleine croissance et par un nombre considérable de musées privés fondés dans les dix dernières années. Fondations privées et grandes familles émergentes ont ensemble transformé le paysage de la ville d’Istanbul, se donnant pour missions non seulement d’enrichir l’offre culturelle et artistique pour les élites stambouliotes, mais aussi d’inscrire Istanbul dans le réseau des métropoles mondiales, et de contribuer ainsi à en faire l’emblème d’une Turquie appartenant résolument au bloc européen, occidental

Nora Seni, « Le mécène, un acteur méconnu de la ville », Transcontinentales [En ligne], 7 | 2009, document 6, mis en ligne le 30 mars 2011, consulté le 08 juin 2012.